Beýik Britaniýanyň “uly töwekgelçilik — uly netijeler” ýörelgesi bilen döredilen täze ylmy agentligi Aria döredilmeginden üç ýyl geçenden soň hem syýasy we maliýe jedelleriň merkezinde galýar. Ýurtda döwlet ylmy-barlag serişdeleri boýunça basyş güýçlenýärkä, Aria-nyň hakykatdanam özünden garaşylýan täsiri berip‑bermeýändigi baradaky soraglar köpelýär.
Aria — ýokary töwekgelçilikli, innowasion taslamalary goldamak üçin döredilen ýörite agentlik. Emma soňky döwürde UKRI-niň (Britaniýanyň esasy ylmy maliýeleşdiriji edarasy) býudjetleriniň gysgaldylmagy we serişdeleriň başga ugurlara gönükdirilmegi ylmy jemgyýetde aladalary güýçlendirdi.
Bilermenleriň pikiriçe, Aria-nyň üstünlik gazanandygyny subut etmek aňsat bolmaz. Sebäbi agentligiň işi adaty grant ulgamyndan tapawutlanýar:
- uzak möhletli taslamalar,
- ýokary töwekgelçilikli barlaglar,
- netijesi öňünden çaklanyp bolmaýan innowasiýalar.
Şonuň üçin onuň üstünlik kriteriýalary hem adaty ölçeglere gabat gelmeýär.
Syýasy ýolbaşçylar Aria-dan uly täsir garaşýarlar. Ýöne alymlar bu garaşyklaryň hakykatdanam realdygyna şübhelenýärler. Olar döwlet serişdeleriniň çäkli wagtynda täze agentligiň döredilmeginiň beýleki ylmy programmalar üçin howp döredip biljekdigini aýdýarlar.
Aria-nyň ýolbaşçylary bolsa özleriniň uzak möhletli strategiýa eýerýändiklerini, üstünlikleriň bolsa birnäçe ýyldan soň görünjekdigini belleýärler.
Britaniýanyň ylmy syýasatyndaky bu çekeleşikler dünýäniň beýleki ýurtlarynda hem ylmy maliýeleşdirmegiň geljegi baradaky giňräk soraglary gündeme getirýär.
