Dünýä ýüzünde adamlary biri-birine baglaýan, pikirlerini baýlaşdyrýan, olaryň akyl derejesini ösdürýän iň gymmatly serişdeleriň biri hem kitapdyr. Kitap adamzadyň müňýyllyklaryň dowamynda toplan tejribesiniň, ylmyň, sungatyň, pelsepäniň we durmuş hakykatlarynyň ýazga geçirilip saklanan görnüşidir. Adam kitap okamak arkaly diňe bir maglumat alman, eýsem, özüniň pikirleniş ukybyny ösdürýär, dünýägaraýşyny giňeldýär we şahsyýet hökmünde kemala gelýär.
Kitap söz baýlygyňy artdyrýar. Köp okaýan adam täze sözleri öwrenýär, olaryň manysyna düşünýär, şeýlelikde, onuň sözleýiş medeniýeti ýokarlanýar. Kitap adamyň dünýägaraýşyny giňeldýär. Okamak arkaly dürli ýurtlaryň taryhy, medeniýeti, ylmy ösüşleri, edebiýaty bilen tanyş bolup bolýar. Çaga terbiýesi jemgyýetiň geljegini kesgitleýän iň möhüm ugurlaryň biridir. Çaganyň terbiýeli, edepli, bilimli we watansöýüji bolup ýetişmegi diňe mekdepden däl, ilkinji nobatda, maşgaladan başlanýar. Kitap bolsa çaga terbiýesine täsir edýän iň güýçli serişdeleriň biridir.
Kitap okaýan çaga ýaşlykdan dogry bilen ýalňyşy tapawutlandyrmagy öwrenýär. Edebi eserlerde görkezilýän gahrymanlaryň gowy we ýaramaz häsiýetleri çaganyň pikirlenişine täsir edýär. Ol ýagşylygyň ahyrky netijede ýeňýändigini, erbetligiň bolsa jezasyz galmaýandygyny görýär. Şeýle ýagdaý çaganyň ahlak taýdan dogry terbiýelenmegine sebäp bolýar. Mundan başga-da, kitap çagada hyýal güýjüni, sabyrlylygy we ünsi güýçlendirýär. Kitap okaýan çaga okaýan wakasyny göz öňünde janlandyrýar. Ol gahrymanlaryň keşbini, olaryň ýaşaýan ýerlerini, başdan geçirýän ýagdaýlaryny öz hyýalynda döredýär. Bu bolsa döredijilik ukybynyň ösmegine ýol açýar.
Ýaşlaryň kitap okamaga höwesiniň artmagy üçin diňe «Kitap oka!» diýip tabşyrmak ýeterlik däldir. Ýaşlarda kitaba bolan söýgini döretmek üçin birnäçe usul ulanylmaly. Ilki bilen, öýde kitap okamak medeniýeti bolmaly. Çaga ata-enesiniň elinde kitap gören pursadynda kitaba üns berýär. Ata-ene diňe çagany kitap okamaga mejbur etmän, özleri nusga bolmalydyr. Çagalaryň ýaş aýratynlygyna laýyk kitaplar saýlanyp berilmeli. Ýaşlary kitap okamaga höweslendirmek jemgyýetiň geljegini goramakdyr. Sebäbi kitap okaýan nesil bilimlidir, güýçlüdir.
Gülendam TAŞPOLATOWA,
Lebap welaýatynyň Çärjew etrabynyň 29-njy orta mekdebiniň başlangyç synp mugallymy.
