Mekdep ýaşyna çenli çagalaryň ruhy we akyl taýdan ösüşinde oýun diňe bir güýmenje däl-de, eýsem daşky dünýäni we öz içki dünýäsini tanamagyň esasy guralydyr. Çaga özüniň gorkusyny, begenjini ýa-da gahar-gazabyny söz bilen doly beýan edip bilmese-de, oýun pursatlarynda bu duygular tebigy ýagdaýda ýüze çykýar. Terbiýeçiniň esasy wezipesi bolsa bu duýgulary dogry ugra gönükdirmekden we çaga öz emosiýalaryna düşünmäge kömek etmekden ybaratdyr.
Duýgulary ösdürmekde mimika oýunlary, meselem, “Duýgy aýnasy” ýaly usullar örän netijelidir. Bu oýunda çagalar biri-biriniň ýüz keşbindäki üýtgeşmeleri gaýtalamak arkaly begenjiň, geň galmagyň ýa-da mähirliligiň nähili görünýändigini öwrenýärler. Bu bolsa olarda empatiýany, ýagny özgeleriň duýgularyna düşünişmek ukybyndan habar berýär. Şeýle hem çagalaryň çekinjeňligini we gorkularyny ýeňmek üçin “Tilsimli guty” ýaly duýuş agzalaryna esaslanýan oýunlar ulanylsa maksadalaýyk bolar. Çaga görmeýän zadyny diňe elini degirmek arkaly sypatlandyranda, öz fiziki duýgularyna we içki ynamyna daýanmagy öwrenýär.
Saz we surat çekmek arkaly guralýan oýunlar bolsa çaganyň içki dünýäsiniň reňkler bilen beýan edilmegine şert döredýär. Dürli äheňli sazlara görä reňkleri saýlamak çagalaryň ruhy ýagdaýyny kadalaşdyrýar we olara asuda bolmagy öwredýär. Terbiýeçi oýun dowamynda çaganyň emosiýalaryny hökman atlandyrmalydyr. Netijede, çagalar bagynda oýunlar arkaly kemala gelen emosional binýat, çaganyň diňe bir bagtyýar çagalyk ýyllaryny däl, eýsem geljekki sagdyn şahsyýet hökmünde kemala gelmegini hem üpjün edýär.
Ýaňyl BAÝRAMDURDYÝEWA,
Daşoguz şäheriniň 40-njy çagalar bakja-bagynyň terbiýeçisi, Kärdeşler arkalaşygynyň başlygy.
