Köp adam gijäniň ortasynda agyz guramagy we güýçli suwsuzlyk duýgusy bilen oýanýar — bu örän giňden ýaýran ýagdaýdyr. Köplenç bu bedeniň kadaly fiziologik reaksiýasydyr, ýöne käwagt saglykdaky meselelerden habar berýän signal hem bolup biler.
Esasy sebäpler:
- Gün dowamynda suwuň ýetmezçiligi: Eger siz gündizine ýeterlik mukdarda tämiz suw içmedik bolsaňyz, beden gijesine şol kemçiligi doldurmaga çalşar. Esasanam gün yssy bolan bolsa ýa-da fiziki agram düşen bolsa, bu ýagdaý has ýiti ýüze çykar.
- Agşamlyk naharyna iýlen duzly, ajy ýa-da süýji iýmitler: Duz dokumalarda suwy saklaýar, emma artykmaç natrini bedenden çykarmak üçin böreklere köp mukdarda suw gerek bolýar. Şol wagt beýni “içesim gelýär” diýen signaly alýar. Süýjülikler bolsa gandaky glýukozanyň derejesini ýokarlandyrýar — beden gant konsentrasiýasyny peseltmek üçin gany suwaldýar we ýene-de suwsuzlyk ýüze çykýar.
- Ýatylýan otagyň howasynyň guraklygy: Eger howa aşa gurak bolsa (esasanam gyşyna batareýalar ýa-da tomusda kondisioner sebäpli), dem alanyňyzda burnuň we agzyň nemli gatlaklary çyglylygyny ýitirýär. Bu bolsa refleksleýin suw içmek islegini döredýär.
- Agyz arkaly dem almak (meselem, burun dykylanda): Eger burnuňyz akýan bolsa, adenoidler bar bolsa ýa-da burun germewi gyşyk bolsa, siz agzyňyzdan dem alýarsyňyz. Nemli gatlak bada-bat guraýar, netijede suwsuzlyk döreýär.
- Gormonal üýtgeşmeler: Gijesine bedende antidiuretiki gormon (vazopressin) işlenip çykarylýar, ol böreklere peşewi goýaltmagy “buýurýar”. Käbir adamlarda (esasanam ýaşyň birçene barmagy bilen) bu gormonyň bölünip çykyşy azalýar — netijede gijesine beden köp suw ýitirýär we suwsuzlyk emele gelýär.
Möhüm bellik: Eger gijeki suwsuzlyk sizi 2-3 hepdeden gowrak wagtlap her gije biynjalyk edýän bolsa we muňa ýygy-ýygydan hajathana gitmek, deriniň guramagy, agram ýitirmek ýaly alamatlar goşulsa, hökman ganyňyzdaky gandyny barlandyryň we terapewt lukmany bilen maslahatlaşyň.
Näme içmeli?
Içiljek zatda köp mukdarda gant, kofein, gaz ýa-da turşulyk bolmaly däldir (peşew haltasyny we aşkazany gyjyndyrmazlyk üçin). Iň gowy usul — diňe suwsuzlygyňy gandyrmak, emma börekleri gije boýunça işlemäge mejbur etmezlikdir.
- Iň gowy saýlaw: Adaty ýyly suw ýa-da gazsyz mineral suw.
Näme etmeli? (Maslahatlar)
- Ýatylýan otagyň howasyny çyglandyryň: Howa çyglandyryjy enjamlar ýa-da oturgyjyň üstüne goýlan öllenen süpürgiç kömek eder.
- Ýatmazdan 3 sagat öň duzly, ajy we süýji zatlardan gaça duruň: Munuň deregine ýeňil belokly agşamlyk naharyny (dorog, balyk, towuk eti) gök önümler bilen iýiň.
- Günüň birinji ýarymynda ýeterlik suw içiň: Uly adam üçin kadaly mukdar — beden agramynyň her kilogramyna 30 ml suwdur. Meselem, agramyňyz 70 kg bolsa, 2 litre golaý suw içmeli. Ýöne suwuň esasy bölegini sagat 18:00-a çenli içiň. Sagat 20:00-dan soň bolsa hiç zat içmezlik maslahat berilýär.
«THE ASHGABAT TIMES».
