Birleşen Milletler Guramasynyň Senagat ösüşi boýunça guramasynyň (UNIDO) hem-de Awstriýanyň Hökümetiniň howandarlygynda 2008-nji ýylda esaslandyrylan Energetika we howa boýunça halkara Wena forumy geçen ýyllaryň dowamynda ekologiýa ugurly başlangyçlary durmuşa geçirmek üçin esasy ählumumy meýdança öwrüldi. Şunuň bilen baglylykda, Awstriýa Respublikasyna amala aşyran saparynyň çäklerinde türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedowyň Hofburg köşgünde geçirilen Energetika we howa boýunça halkara Wena forumyna gatnaşmagy taryhy ähmiýetli waka öwrüldi.
BMG-niň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasyna gatnaşyjy taraplaryň maslahaty (COP) ýaly syýasy sammitler umumy maksatlary öňde goýýan bolsa, Wena forumy ol maksatlary gazanmak üçin tehnologik we maliýe gurallaryna ünsi çekýär. Bu forum döwlet düzümleriniň, ylmy jemgyýetçiligiň, işewür toparlaryň arasynda özboluşly köpri bolup, daşky gurşaw boýunça ählumumy borçnamalary anyk maýa goýum taslamalaryna, senagat çözgütlerine öwürmäge ýardam berýär. Çünki maslahatyň gün tertibine, esasan, energetika geçişini çaltlandyrmak, «ýaşyl» wodorody ornaşdyrmak, energetika ulgamyny sanlylaşdyrmak bilen baglanyşykly meseleler girizilýär. Forumda ykdysadyýetleri energiýa serişdelerine bagly bolan ösüp barýan ýurtlarda arassa energiýa inklýuziw elýeterliligi üpjün etmek bilen bagly soraga aýratyn üns berilýär. Forumyň çäklerinde senagat pudagynda metanyň daşky gurşawa zyňyndylaryny azaltmak, «ýaşyl» energetika üçin möhüm serişdeleriň durnukly zynjyrlaryny döretmek meseleleri maslahatlaşylýar.
Türkmenistan senagat pudagynda uglerodyň zyňyndylaryny peseltmäge aýratyn üns bermek bilen, howa boýunça ählumumy gün tertibine işjeň gatnaşýar. Ýurdumyzyň Ählumumy metan borçnamasyna goşulmagy bu ugurda wajyp ädim boldy. Häzirki wagtda bu borçnamanyň çäklerinde 2030-njy ýyla çenli metanyň daşky gurşawa zyňyndylaryny 30 göterim peseltmek boýunça ulgamlaýyn işler alnyp barylýar. Ýurdumyzyň nebitgaz toplumynda innowasion çözgütler ornaşdyrylýar. Ýurdumyz energetika howpsuzlygynyň binýady hökmünde gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini işjeň ösdürýär.
Milli Liderimiziň Wena forumynda beýan eden başlangyçlary ählumumy ekologiýa meselelerini çözmekde täze ugurlary kesgitläp, Türkmenistanyň energetika giňişliginde ygtybarly hyzmatdaş hökmünde eýeleýän ornuny tassyklady. Ýurdumyz milli bähbitleri dünýäniň ekologik taýdan abadançylygy baradaky tagallalar bilen sazlaşykly utgaşdyryp, halkara energetika howpsuzlygynyň täze arhitekturasyny kemala getirmekde döredijilikli çemeleşýändigini ýene-de bir gezek subut etdi.
Abdyresul SARYÝEW,
Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň talyby.
