Häzirki zaman dünýäsiniň çalt depginli durmuşynda biz ýygy-ýygydan maddy gymmatlyklaryň, tehnologiýalaryň we gündelik aladalaryň ylgawynda bolýarys. Emma käwagt durup, öz-özüňe: «Biz nirä barýarys? Bu ýoluň many görüşi nämede?» diýen soraglary bermek zerurlygy ýüze çykýar. Ine, şu ýerde durmuşyň asyl manysyny kemala getirýän ylym — filosofiýa kömege gelýär.
Filosofiýa diňe bir gury we çeýnelen nazaryýet däl-de, eýsem adamyň öz ruhy dünýäsine seretmegi, daşky gurşawy has çuňňur aňlamagy üçin açar bolup hyzmat edýär.
Gündogaryň we Günbataryň beýik akyldarlary hemişe dünýäniň bitewüligini we onuň içindäki garşylyklaryň sazlaşygyny öwrenipdirler. Durmuş diňe bir ak reňkden ýa-da diňe bir gara reňkden ybarat däl. Olaryň utgaşmasy esasynda dörän täze bir ajaýyp gözellik bar.
- Ýagşylyk we Ýamanlyk: Biriniň gadyry beýlekisiz bilinmeýär. Ýamanlygyň bardygy, ýagşylygyň gymmatyny has-da ýokary göterýär.
- Garaşmak we Ýetmek: Maksada ýetmekden has gymmatly zat, şol maksada tarap ýörän ýoluňda gazanan tejribäň we ruhy ösüşiňdir.
Sokratyň meşhur «Men diňe bir zady bilýärin, ol hem hiç zat bilmeýändigimdir» diýen jümlesi, aslynda adamyň bilime we kämilleşmege bolan isleginiň hiç wagt gutarmajakdygyny görkezýär. Özüňi kämil hasaplamak — ösüşiň durmagydyr.
Köpümiz bagty geljekde garaşýan anyk bir sepgit ýa-da maddy maksat hökmünde görýäris. «Şu işi başarsam, bagtly bolaryn», «Şu zada eýe bolsam, dynç alaryn» diýen ýaly pikirler bizi hemişe geljegiň dowamly garaşylyşynda ýaşatýar. Emma hakyky pelsepe bize bagtyň häzirki pursatda, şu sekuntda we şu ýerde ýerleşýändigini öwredýär.
«Geçmiş — eýýäm ýok, geljek — entek ýok, diňe häzirki pursat bar. Durmuşyň hözirini şu pursatda tapmagy başarmaly.»
Her bir günüň, gürrüňdeş bolýan her bir adamyň, hatda synlaýan tebigatymyzyň gözelliginiň hem özboluşly pelsepewi manysy bar. Durmuşyň inçe we nepis taraplaryny saýgarmagy başarmak, ynsanyň içki dünýäsiniň baýlygyndan habar berýär.
Süleýman HUDAÝBERDIÝEW
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş
uniwersitetiniň talyby
