Her ýylyň 12-nji awgustynda Hazarýaka döwletlerinde Hazar deňziniň güni bellenilýär. Bu halkara sene Hazar deňziniň özboluşly ekoulgamyny gorap saklamak, onuň tebigy baýlyklaryndan rejeli peýdalanmak hem-de sebit ýurtlarynyň arasynda köpugurly hyzmatdaşlygy ösdürmek maksady bilen döredildi.
Hazar deňziniň gününiň bellenilmegi 2003-nji ýylda Aşgabatda kabul edilen Hazar deňiz gurşawyny goramak hakyndaky Çarçuwaly konwensiýa bilen baglanyşyklydyr. Bu resminama 2003-nji ýylyň 4-nji noýabrynda Tähranda gol çekildi we 2006-njy ýylyň 12-nji awgustynda güýje girdi. Şondan bäri bu sene Hazar deňziniň güni hökmünde bellenilip, Hazarýaka döwletleriniň ekologik hyzmatdaşlygynyň möhüm nyşanyna öwrüldi.
Türkmenistan Hazar deňziniň durnukly ösüşine we sebit hyzmatdaşlygynyň ösdürilmegine aýratyn ähmiýet berýär. Ýurt Hazar giňişliginde ykdysady, ekologik we ulag ugurlary boýunça halkara başlangyçlary öňe sürýär. Awaza milli syýahatçylyk zolagy bolsa Hazar kenarynda halkara duşuşyklaryň, forumlaryň we ýokary derejeli çäreleriň geçirilýän möhüm merkezleriniň biri hökmünde tanalýar.
Hazar sebiti häzirki wagtda halkara söwda we ulag ulgamlarynda möhüm orun eýeleýär. Deňiz Demirgazyk bilen Günortany, Gündogar bilen Günbatary birleşdirýän möhüm ulag geçelgeleriniň çatrygynda ýerleşýär. Hazarüsti ulag ugurlary Aziýa bilen Ýewropanyň arasyndaky ykdysady gatnaşyklary ösdürmäge, halkara ýük gatnawlaryny giňeltmäge we sebitleriň arasyndaky arabaglanyşygy pugtalandyrmaga mümkinçilik berýär.
Hazar deňziniň tebigy baýlygy we biodürlüligi halkara jemgyýetçiligi üçin aýratyn ähmiýetlidir. Deňze 130-a golaý derýa guýýar, onuň çäginde 50-ä golaý ada ýerleşýär. Hazar sebitinde ýüzlerçe ösümlik we haýwan görnüşleri ýaşaýar, olaryň köpüsi diňe şu ekoulgama mahsusdyr. Şonuň üçin deňziň ekologik deňagramlylygyny goramak sebit we dünýä derejesindäki möhüm wezipeleriň biri bolup durýar.
Hazar deňziniň güni mynasybetli geçirilýän çäreler deňziň ekologiýasyny goramak, ylmy hyzmatdaşlygy ösdürmek, tebigy serişdeleri rejeli peýdalanmak we Hazarýaka döwletleriniň arasyndaky dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmak maksadyna hyzmat edýär.
«THE ASHGABAT TIMES».
