Türkmenistan energiýa serişdelerine baý bolan ýurt hökmünde Türkmenistan soňky ýyllarda diňe çig mal eksportyna däl, eýsem energiýa howpsuzlygyny üpjün edýän, içerki we daşarky bazarlara gönükdirilen döwrebap infrastruktura eýe bolmaga aýratyn üns berýär. Nebit‑gaz serişdeleriniň ägirt uly gorlary ýurduň energetika strategiýasynyň esasyny düzýär.
Energetika pudagynda alnyp barylýan giň gerimli özgertmeler ilkinji nobatda gaz we elektrik energiýasynyň öndürilişini artdyrmaga, olaryň halkara bazarlaryna çykarylmagyny diwersifikasiýa etmäge gönükdirilendir. Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) gaz geçirijisi, şeýle hem Türkmenistan — Hytaý gaz ulgamy ýaly iri taslamalar ýurduň energiýa eksportynyň geografikasyny giňeldýär. Bu taslamalar diňe bir ykdysady taýdan däl, eýsem sebitleýin energetika howpsuzlygyny pugtalandyrmak babatda hem möhüm ähmiýete eýedir.
Elektrik energetikasy hem soňky ýyllarda uly ösüşleri başdan geçirýär. Ýurtda täze gazdan işleýän elektrik stansiýalary gurulýar, bar bolan desgalaryň kuwwaty artdyrylýar, ýokary woltly geçiriji ulgamlary döwrebaplaşdyrylýar. Türkmenistanyň elektrik energiýasy diňe içerki sarp edijileri däl, eýsem Owganystan, Özbegistan, Eýran ýaly goňşy ýurtlary hem üpjün edýär. Geljekde bolsa eksport ugurlarynyň has giňeldilmegi meýilleşdirilýär.
Energetika ulgamynda sanlylaşdyrma, ekologik arassalyk we energiýa tygşytlaýjy tehnologiýalaryň ornaşdyrylmagy hem möhüm ugurlaryň biridir. Täze tehnologiýalar önümçiligiň netijeliligini ýokarlandyrmaga, zyňyndylary azaltmaga we halkara ekologiýa talaplaryna laýyk gelmäge mümkinçilik berýär. Şeýlelikde, Türkmenistan diňe energiýa serişdelerini öndürýän ýurt hökmünde däl, eýsem häzirki zaman energetika çözgütlerini ornaşdyrýan döwlet hökmünde hem öz ornuny berkitýär.
Umuman, Türkmenistanyň energetika ulgamy milli ykdysadyýetiň durnukly ösüşini üpjün edýän, halkara hyzmatdaşlygyny giňeldýän we sebitde energetika howpsuzlygyny pugtalandyrýan möhüm pudak bolup durýar. Ulgamyň mundan beýläk-de döwrebaplaşdyrylmagy ýurduň ykdysady kuwwatynyň has-da artmagyna hyzmat eder.
Arslan JANMYRADOW
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň mugallymy
