Türkmenistan bilen Owganystanyň arasynda energetika ulgamyndaky hyzmatdaşlyk soňky ýyllarda sebitde ykdysady ösüşi we durmuş durnuklylygyny üpjün edýän möhüm ugurlaryň birine öwrüldi. Hususan-da, elektrik energiýasynyň eksporty boýunça alnyp barylýan bilelikdäki taslamalar Owganystanyň energetika üpjünçiligini gowulandyrmaga, Türkmenistanyň bolsa energetika eksport mümkinçiliklerini giňeltmäge mümkinçilik berýär.
Energiýa hyzmatdaşlygynyň strategiki ähmiýeti
Türkmenistan häzirki wagtda Owganystana elektrik energiýasyny iberýän esasy ýurtlaryň biri bolup durýar. Bu hyzmatdaşlyk diňe bir ykdysady taýdan däl, eýsem syýasy we ynsanperwer taýdan hem möhüm ähmiýete eýe. Owganystanyň köp sebitlerinde elektrik üpjünçiliginiň gowulaşmagy ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga, iş orunlaryny döretmäge we infrastruktura taslamalarynyň öňe gitmegine ýardam edýär.
Türkmenistan tarapyndan alnyp barylýan energiýa syýasaty goňşy ýurtlar bilen dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmaga, sebitiň umumy energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge gönükdirilendir. Bu ugurda Turgundy–Herat, Kerki–Şibirgan ýaly elektrik geçiriji ulgamlaryň gurluşygy möhüm ähmiýete eýe boldy.
Täze taslamalar we mümkinçilikler
Soňky ýyllarda iki ýurduň arasynda elektrik geçiriji täze liniýalaryň gurulmagy boýunça birnäçe başlangyçlar öňe sürüldi. Bu taslamalar Owganystanyň demirgazyk we günbatar sebitleriniň energiýa üpjünçiligini gowulandyrmagy maksat edinýär. Şeýle hem, Owganystanyň üsti bilen Pakistana çenli uzap biljek halkara energetika geçelgeleri boýunça hem gepleşikler dowam edýär.
Bu mümkinçilikler diňe bir Owganystan üçin däl, eýsem tutuş Merkezi we Günorta Aziýa üçin täze ykdysady mümkinçilikleri döredýär. Energiýa geçelgeleri sebitde söwda, logistika we senagat hyzmatdaşlygyny giňeltmäge mümkinçilik berip biler.
Sebit durnuklylygyna goşant
Türkmenistan bilen Owganystanyň arasyndaky energetika hyzmatdaşlygy diňe ykdysady däl, eýsem durnuklylygyň we parahatçylygyň pugtalandyrylmagyna hem hyzmat edýär. Elektrik üpjünçiliginiň gowulaşmagy Owganystanyň sosial infrastrukturasynyň dikeldilmegine, bilim we saglygy goraýyş ulgamynyň işiniň kadalaşmagyna, şeýle hem ilatyň gündelik durmuşynyň ýeňilleşmegine ýardam edýär.
Türkmenistan bu hyzmatdaşlygy diňe ykdysady bähbit hökmünde däl, eýsem goňşy halka ynsanperwer goldaw hökmünde hem görýär. Bu syýasat Türkmenistanyň “goňşular bilen dostluk we hyzmatdaşlyk” ýörelgesine doly laýyk gelýär.
Türkmenistan bilen Owganystanyň arasynda elektrik energiýasy boýunça hyzmatdaşlyk sebitde durnukly ösüşi üpjün edýän möhüm taslamalaryň biridir. Energiýa üpjünçiliginiň giňeldilmegi Owganystanyň ykdysadyýetini dikeltmäge, Türkmenistanyň energetika eksport mümkinçiliklerini artdyrmaga we sebitiň umumy energetika howpsuzlygyny güýçlendirmäge hyzmat edýär.
Bu hyzmatdaşlygyň geljekde hem giňeldiljekdigi, täze energetika geçelgeleriniň dörediljekdigi we iki ýurduň arasynda strategiki gatnaşyklaryň has-da berkejekdigi garaşylýar.
Arslan JANMYRADOW
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň mugallymy
