Pagta süýümi, ýetişen pagta gozalarynda tohumlary – pagta çigitlerini örtýän inçe tarlardyr. Ondan alnan sapaklaryň we matalaryň hili bu süýümleriň häsiýetleri bilen kesgitlenýär: uzynlygy, galyňlygy, tekizligi, birmeňzeşligi we gyrymsylygy. Bu görkezijilere görä süýüm näçe gowy bolsa, sapaklar has inçe we ýumşak bolup biler. Matalar has gowy, güýçli we çydamly bolýar. Pagtanyň iň oňat görnüşi, Barbadosdan Müsüre hödürlenen uzyn süýümli Gossypium barbadense pagtasy hasaplanýar. Onuň senagat taýdan ösdürilip ýetişdirilmegi Müsürde başlandy. Şonuň netijesinde, uzyn süýümli pagtanyň ähli görnüşlerine Müsür pagrasy diýilýär.
Emma häzirki wagtda onuň paýy dünýädäki pagta önümçiliginiň 4% -inden köp däldir. Müsürde ösdürilip ýetişdirilýän uzyn süýümli pagtanyň iň gymmat görnüşleri Mako we Giza bolup durýar. Mälim bolşy ýaly, mako pagtadan ýasalan mako-atlaz ýa-da Şweýsariýa atlazy giňden tanalýar.
20-nji asyryň başynda Demirgazyk Amerikada uzyn süýümli pagtany ösdürip ýetişdirmek synanyşyklary üstünlikli amala aşdy. Pima indeýleriniň kömegi bilen alnan pagtanyň bu görnüşine Pima pagtasy diýildi. Ýöne iň saýlama we gymmat bahaly görnüş ýarym asyrdan soň alnan Supima boldy. Ondan ajaýyp, ýylmanak, inçe we çydamly başgaça “Lýuks synp” matalaryny öndürýärler. “Supima” düşek ýorganlaryny diňe iň baý müşderiler alyp bilerler.
Häzirki wagtda Pima pagta diňe bir ABŞ-da däl, Peruda, Ysraýylda we Awstraliýada hem ösdürilip ýetişdirilýär. Emma ondan öndürilen dokma önümleri henizem gymmat bahaly segment önümlerine degişlidir.
Oguljennet ORAZMUHAMMEDOWA
Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar
we Informatika institutynyň talyby
