Beton materiallary we demir-beton konstruksiýalary gurluşykda iň köp we giň ulanylýan materiallaryň biri hasaplanylýar. Beton we demir –beton materiallarynyň köp ulanylmagynyň sebäbi şu aşakdakylardan ybarat:
– ýerli materiallaryň (polat armaturlardan başgasy) ulanylmagy;
– ýönekeý we ýeňil usullaryň kömegi bilen dürli görnüşdäki konstruksiýalary guýmak mümkinçiligi;
– berkligi we çydamlylygy;
– demir –beton we beton konstruksiýalary hasaplamakda, olaryň tilsimatlaryny öwrenmekde ýokary inžener we ylmy kadyrlaryň, mekdepleriň, alymlaryň bardygy;
– Sement öndürmek senagatynyň ösendigi bilen;
– Ösen we ýokary derejede mehanizmleşdirlen kärhanalaryň bardygy bilen düşündirilýär.
Ýygnama demir – beton konstruksiýalary bilen bir hatarda guýma, bütewi demir – beton usullarda jaýlary, binalary dikeltmek hem giňden ulanylýar.
Aýratynda Türkmenistan ýurt garaşsyzlygyny alandan soň, daşary ýurt firmalarynyň ösen tehnologiýasynyň biziň gurluşygymyzda ornaşmagy bilen guýma beton we demir-beton jaýlaryň gurluşygy giň gerim aldy. Bulara mysal edip paýtagtymyz Aşgabatdaky we welaýat merkezlerindäki gurluşyklary görkezmek bolar. Bütewi guýma betonlaryň köp ulanylmagyny käbir halatlarda olaryň arzan düşmegi, ykdysady tarapdan amatly bolmagy bilen tapawutlanýar we düşündirilýär.
Guýma betonlardan jaýlary, binalary galdyrlanda energiýanyň az sarp edilýändigini hem bellemek gerek.
Yslamberdi TYLLANUROW
Türkmen döwlet
binagärlik – gurluşyk
institutynyň mugallymy
