Žurnalistika asyrlar boýy ajaýyp özgerişleri başdan geçirdi, el bilen ýazylan habar sahypalaryndan häzirki wagtda ulanýan sanly platformalarymyza çenli ösdi. Ilkinji belli žurnalistik, b.e.ö. takmynan 59-njy ýylda gadymy Rimde ýaýradylan gündelik habar sahypasy “Acta Diurna” boldy. Munuň yzýany, 17-nji asyrda çap edilen gazetleriň ösmegi bilen, olar jemgyýet üçin esasy maglumat çeşmesine öwrüldi. 15-nji asyrda Johannes Gutenberg tarapyndan çap maşynynyň oýlanyp tapylmagy, habarlary has elýeterli we giňden ýaýratmakda möhüm orun tutýar.
20-nji asyrda radio we telewideniýäniň ösmegi bilen habarlaryň ýetirilmeginde ynkylapçylykly özgerişler boldy. Bu serişdeler häzirki wagt habarlaryny berip, habarlary adamlaryň öýlerine ýetirdi we ony has gyzykly we täsirli etdi. 24 sagatlyk habar ýaýlymlaryň girizilmegi, wakalaryň dowamly beýan edilmegini üpjün edip, habarlaryň görnüşini üýtgetdi. Bu döwürde derňew žurnalistikasy hem ýüze çykdy, habarçylar jemgyýete uly täsir eden möhüm hekaýalary ýüze çykardylar.
20-nji asyryň ahyrynda internetiň peýda bolmagy žurnalistikada ýene bir möhüm öwrülişik boldy. Onlaýn habar platformalary we sosial media habarlaryň nähili kabul edilýändigini we ýaýradylýandygyny üýtgetdi. Häzirki wagtda internet baglanyşygy bolan islendik adam dünýäniň dürli künjeginden habarlary derrew alyp biler. Maglumatlaryň bu demokratizasiýasy oňyn we negatiw täsirleri bilen gelýär. Bu, dürli sesleriň we garaýyşlaryň köpelmegine mümkinçilik berýän bolsa-da, ýalan maglumatlaryň ýaýramagy we adaty habar beriş serişdeleriniň pese gaçmagy ýaly kynçylyklar hem döredýär.
Bu kynçylyklara garamazdan, žurnalistikanyň esasy ýörelgeleri üýtgewsiz galýar: maglumat bermek, bilim bermek we häkimiýetdäkileri jogapkärçilikde saklamak. Žurnalistler jemgyýetde möhüm rol oýnamagyny dowam etdirýärler, halka takyk we wagtynda maglumat berýärler. Tehnologiýa ösmegini dowam etdirýän ýaly, žurnalistler tarapyndan ulanylýan usullar we platformalar hem ösmegini dowam etdirer. Žurnalistikanyň geljegi, onuň uýgunlaşmak we innowasiýa etmek ukybynda bolup, demokratik jemgyýetleriň esasy daşy bolup galmagyny üpjün eder.
Aýgül BEGNAZAROWA
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş
uniwersitetiniň talyby
