Serwikoalgiýa, köplenç boýnuň agyrysy diýip tanalýan ýagdaý, oňurga süňküniň boýny böleginde ýüze çykýan keseldir. Ol köplenç myşsa dartgynlygyndan, nädogry duruştan ýa-da şikesden döreýär we agyrynyň derejesi ýeňil näsazlykdan başlanyp, güýçli agyrylara çenli üýtgäp biler. Uzak wagtlap bir ýagdaýda oturýan (meselem, iş stolunda işleýän) adamlar bu ýagdaýlara has ýykgyn edýärler. Stress hem myşsa dartgynlygy döredip, cervicalgiýanyň agyrlaşmagyna sebäp bolup biler.
Serwikoalgiýanyň alamatlary boýnuň agyrmagy, ýerli dartgynlyk we kähalatlarda eginlere ýa-da elleriň içine geçýän agyry bilen häsiýetlendirilýär. Has agyr ýagdaýlarda hassalar ysmazlyk ýa-da çişginlik ýaly duýgulary başdan geçirip bilerler. Diagnoz köplenç fiziki barlag, rentgen ýa-da MRI ýaly suratlandyrma barlaglary bilen ýerine ýetirilýär we sebäbi myşsa dartgynlygy ýa-da oňurganyň gurluşy bilen baglanyşykly bolup biler.
Serwikoalgiýany dolandyrmak köplenç dürli usullaryň utgaşmasyndan ybaratdyr. Dynç almak, gyzgyn ýa-da sowuk kompresler, şeýle hem aňsat elýeterli agyry ýatyrýan serişdeler ýeňil ýagdaýlarda tiz kömek edip biler. Fiziki maşklar we boýnuň myşsalaryny güýçlendirmek dikeldiş we gaýtadan döremegiň öňüni almak üçin möhüm bolup durýar. Uzak dowam edýän ýa-da agyr ýagdaýlarda kortikosteroid sanjymlary ýa-da operasiýa ýaly lukmançylyk çäreleri zerur bolup biler.
Serwikoalgiýanyň töwekgelçiligini azaltmak üçin dogry duruşy we ergonomiki iş ýerlerini üpjün etmek zerurdyr. Yzygiderli maşk etmek, esasanam boýnuň çeýeligini ýokarlandyrýan maşklar dartgynlygy ep-esli azaltmaga kömek eder. Stressi dolandyrmak üçin düşünjelilik we rahatlaýyş maşklary hem boýnuň saglygyny gowulandyrmaga we durmuş hilini ýokarlandyrmaga goşant goşar.
Maýa BERDIÝEWA
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk
uniwersitetiniň Nerw keselleri we neýrohirurgiýa
kafedrasynyň assistenti
