Temmäki önümleriniň adam saglygyna zyýany

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Galkynyşy döw­rün­de hal­ky­my­zyň ara­syn­da wa­gyz-ne­si­hat iş­le­ri­ni güýç­len­dir­mek, ýaş ne­sil­le­ri­mi­zi sag­dyn ruh­da ter­bi­ýe­le­mek, adam­za­dyň sag­ly­gy­na zy­ýan ýe­tir­ýän çi­lim­keş­li­giň, arak­hor­lu­gyň adam sag­ly­gy­na ýa­ra­maz tä­sir­le­ri ba­ra­da wa­gyz-ne­si­hat iş­le­ri­ni ge­çir­mek esa­sy mak­sat­la­ryň bi­ri­dir.

Her bir adam öz maş­ga­la ag­za­la­ry­nyň sag­dyn bol­ma­gy­ny is­le­se, ol ça­ga­la­ry­ny zy­ýan­ly en­dik­ler­den go­rap sak­la­ma­ly­dyr. Tem­mä­ki önüm­le­ri ýa­ly ýa­ra­maz en­dik­ler­den daş­laş­dy­ryp, sag­dyn dur­muş ýö­rel­ge­si­ne eýer­mek­li­ge ug­ruk­dyr­ma­ly­dyr.

Çi­lim çek­mek adam­za­dyň iň howp­ly, zy­ýan­ly, daş-tö­we­re­gi üçin er­bet gö­rel­de­li en­di­gi­dir. Çi­lim çek­ýän adam bü­tin be­de­ni­ne ni­ko­tin zä­he­ri­ni goý­ber­ýär. Şeý­dip uzak wagt­lap çi­lim çe­ken adam­da tem­mä­kä bo­lan ga­raş­ly­lyk dö­re­ýär. Soň­ra tö­we­re­gin­dä­ki­le­re, ça­ga­la­ra ters gö­rel­de gör­kez­ýär. Tem­mä­ki önü­mi ony ka­bul eden ada­myň iş­dä­si­ni kes­ýär, iý­mit siň­di­ri­şi­ni kyn­laş­dyr­ýar, do­da­gyň, di­liň, bo­ga­zyň, öý­ke­niň howp­ly çiş ke­sel­le­ri­ne du­çar ed­ýär. Ýü­rek-da­mar, gan aý­la­nyş, dem alyş we nerw ul­gam­la­ry­na uly zy­ýan ýe­tir­ýär. Çi­li­miň en­dok­rin ul­ga­my­na ýe­tir­ýän zy­ýa­ny ju­da ulu­dyr, ol bu ul­ga­myň ösüş kuw­wa­ty­ny pe­seld­ýär.

Şol se­bäp­li zy­ýan­ly en­dik­le­re baş goş­maz ýa­ly ir­den tu­rup yl­ga­mak, ýö­re­mek, maşk­la­ry ýe­ri­ne ýe­tir­mek, dür­li sport oýun­la­ry­na, ýa­ryş­la­ra gat­naş­mak, sag­dyn iý­mit­len­mek bu zat­lar­dan daş­da dur­ma­ga ýar­dam ber­ýär.

Aras­sa ho­wa­da iş­jeň he­re­ket et­mek, dem alyş ul­ga­my­nyň işi­ni ýo­kar­lan­dy­ryp, öý­kende bo­lup geç­ýän alyş-ça­lyş ha­dy­sa­la­ry­na ýar­dam ber­ýär. Aras­sa ho­wa­ly, asu­da as­man­ly, pa­ra­hat Ze­min­li gö­zel Di­ýa­ry­myz­da sag­dyn-dur­muş ýö­rel­ge­le­ri­ni ber­jaý et­mek her bir ada­myň ra­ýat­lyk bor­ju­dyr.

Azat OMADOW
S.A.Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk
uniwersitetiniň Oba hojalyk tehnikalaryny ulanmak
we abatlamak kafedrasynyň müdiri