Bilim ulgamynyň häzirki ösüş derejesi okuw-terbiýeçilik işine täzeçe çemeleşmeleriň girizilmegini talap edýär. Globallaşma, sanly tehnologiýalaryň giňden ýaýramagy hem-de jemgyýetiň bilimden garaşýan talaplarynyň ýokarlanmagy pedagogiki işiň mazmunyna we usullaryna düýpli täsir edýär. Şu şertlerde häzirki zaman pedagogik usullaryny we ýörelgelerini okuw sapagynda peýdalanmak okuwçylaryň bilim derejesini ýokarlandyrmakda, olaryň döredijilikli pikirlenmesini ösdürmekde hem-de jemgyýetde işjeň orny eýeleýän şahsyýetleri kemala getirmekde möhüm ähmiýete eýedir.
Häzirki zaman pedagogik usullary okuwçynyň şahsyýetine gönükdirilen, onuň bilim almakdaky işjeňligini artdyrýan hem-de özbaşdak pikirlenmesini ösdürýän usullaryň jemidir. Bu usullar okuw işiniň interaktiw görnüşlerini, problemaly okatmagy, taslama usulyny, hyzmatdaşlyk esasynda okatmagy we sanly tehnologiýalaryň mümkinçiliklerinden peýdalanmagy öz içine alýar. Şeýle çemeleşmeler okuwçynyň diňe bir maglumat almagyny däl, eýsem şol maglumaty seljermek, umumylaşdyrmak we amaly taýdan ulanmak başarnyklaryny hem ösdürýär.
Okuw sapagynda häzirki zaman pedagogik usullaryny netijeli ulanmak belli bir ýörelgelere esaslanýar. Şolaryň hatarynda yzygiderlilik, ulgamlaýynlyk, elýeterlilik, işjeňlik, özara hyzmatdaşlyk we şahsy çemeleşme ýörelgeleri aýratyn ähmiýete eýedir. Bu ýörelgeler okuw prosesiniň mazmunynyň okuwçylaryň ýaş aýratynlyklaryna, bilim derejesine we gyzyklanmalaryna laýyk gelmegini üpjün edýär. Netijede, okuw sapagy diňe bir bilim bermek bilen çäklenmän, eýsem şahsyýet kemala getirmeklige gönükdirilýär.
Häzirki zaman pedagogik usullaryny okuw sapagynda peýdalanmak okuwçylaryň işjeň gatnaşygyny üpjün edýär. Mysal üçin, toparlaýyn iş, pikir alyşmalar, rolly oýunlar we taslama işleri okuwçylaryň aragatnaşyk başarnyklaryny, jogapkärçilik duýgusyny hem-de öz pikirini açyk beýan etmek ukybyny ösdürýär. Şeýle-de sanly serişdeleriň — prezentasiýalaryň, interaktiw platformalaryň, onlaýn testleriň — ulanylmagy okuw prosesini has gyzykly we täsirli edýär.
Netijede, häzirki zaman pedagogik usullaryny we ýörelgelerini okuw sapagynda peýdalanmak bilim bermegiň netijeliligini ýokarlandyrýar, okuwçylaryň döredijilikli pikirlenmesini we özbaşdaklygyny ösdürýär hem-de olaryň jemgyýetde üstünlikli orny eýeleýän şahsyýetler hökmünde kemala gelmegine şert döredýär. Şu nukdaýnazardan, häzirki zaman pedagogik çemeleşmeleri bilim ulgamyna yzygiderli ornaşdyrmak döwrüň möhüm talaplarynyň biridir.
Minewer MEŇLIÝEWA,
Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň Pedagogika fakultetiniň magistri.
