Hytaýyň Milli Nebit Korporasiýasy (CNPC) Türkmenistanyň ägirt uly “Galkynyş” gaz käniniň 4-nji tapgyry boýunça işlere başlamak üçin taýýarlyk görýär.
Resminama görä, täze tapgyr doly kuwwatyna çykandan soň ýylyna takmynan 30 milliard kub metr (bcm) tebigy gaz öndürer. Bu taslamanyň maliýeleşdirilişi dolulygyna Türkmenistan tarapyndan üpjün edilýär.
Aşgabat 4-nji tapgyrdan çykaryljak gazyň haýsy ugra iberiljekdigi barada häzirlikçe resmi maglumat bermedi. Şeýle-de bolsa, hökümet hasabatynda Hytaýyň häzirki wagtda Türkmenistanyň “iň uly alyjysy” bolup durýandygy, ýylda takmynan 40 bcm gaz satyn alýandygy bellenilýär.
Şol bir wagtda, hasabatda şeýle hem nygtalýar:
“Eksport ugurlarynyň diwersifikasiýasy Türkmenistanyň gaz syýasatynyň esasy sütünidir.”
Bu nukdaýnazardan, Türkmenistanyň beýleki bir eksport ugry hökmünde TAPI — Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan gaz geçirijisi hem agzalýar. TAPI-niň ýyllyk geçirijilik kuwwaty 33 bcm diýlip çaklanylýar, ýöne Owganystandaky gurluşyk işleri haýal depginde dowam edýär.
Soňky aýlarda türkmen resmileri uzak ýyllardan bäri meýilleşdirilýän Hazarüsti gaz geçirijisi boýunça gyzyklanma bildirýärler. Bu taslama durmuşa geçse, Türkmenistanyň tebigy gazynyň uly möçberde Ýewropa Bileleşigine iberilmegi mümkin. ÝB ýurtlary 2025-nji ýylda jemi 320 bcm gaz sarp edipdi.
Resmi maglumatda şeýle diýilýär:
“Bu ägirt uly kän boýunça tapgyrlaýyn ösüşiň üstünlikli amala aşyrylmagy Türkmenistanyň içerki we halkara bazarlara ygtybarly gaz üpjünçiligini üpjün etmegine mümkinçilik berýär.”
“Galkynyş” käninde jemi ýedi tapgyr göz öňünde tutulýar. Häzirki wagtda diňe 1-nji tapgyr doly işläp dur, ol hem CNPC tarapyndan gurlup, ýylda 30 bcm gaz öndürýär.
2-nji we 3-nji tapgyrlaryň gurluşygy boýunça CNPC hem-de Abu-Dabiniň Milli Nebit Kompaniýasy bilen gepleşikler dowam edýär.
Ähli känleriň umumy gorlary: 27,4 trillion kub metr
Garaşsyz analitikleriň bahasyna görä, “Galkynyş” käniniň Garaköl we Ýaşlar känleri bilen birlikde jemi 27,4 trillion kub metr tebigy gaz gorlary bar. Bu möçber Türkmenistanyň onlarça ýyllap ýylda 200 bcm möçberde eksport amala aşyrmagyna mümkinçilik berýär.
