AdminPakistanda altynyň bahasy howsala döredýän derejä çykdy — bir tola 500 müň rupiýadan geçdi
All-Pakistan Gems and Jewellers Sarafa Association-nyň maglumatlaryna görä, halkara bazarlarda altynyň bir unsiýasynyň bahasynyň $127 ýokarlanmagy içerki bazarda hem uly täsir döretdi. Netijede, Pakistanda bir tola altynyň bahasy Rs506,362 boldy — diňe bir günde Rs12,700 ýokarlandy.
10 gram altynyň bahasy hem ýokarlandy
Altynyň 10 gramlyk ölçegi hem ep-esli gymmatlady:
- Rs434,123 — täze baha
- Rs10,888 — bir günlük ýokarlanma
Kümüşiň bahasy hem rekord goýdy. Bir tola kümüş Rs9,933 boldy — Rs64 ýokarlandy.
Global bazarlarda altynyň bahasy näme üçin ýokarlandy?
Halkara bazarlarda altynyň bahasy ilkinji gezek $4,800 çäkden ýokary çykdy. Analitikleriň bellemegine görä, bu ösüşiň birnäçe esasy sebäbi bar:
1. Geopolitiki dartgynlylygyň güýçlenmegi
ABŞ-nyň Prezidenti Donald Trampyň soňky çykyşlary global bazarlarda howsala döretdi. Onuň:
- Ýewropa ýurtlaryna garşy täze salgytlar baradaky beýanatlary,
- Grenlandiýa baradaky berk çykyşlary,
- NATO hyzmatdaşlaryna edýän tankytlary
maýa goýujylaryň töwekgelçilikden gaça durmagyna sebäp boldy.
2. ABŞ dollarynyň gowşamagy
Dollaryň ýewro we şweýs frankyna garşy üç hepdelik iň pes derejesine düşmegi altyna bolan islegi güýçlendirdi.
3. Maýa goýujylaryň “howpsuz aktiwlere” geçmegi
Analitikleriň pikiriçe, maýa goýujylar häzirki wagtda:
- ABŞ dollaryndaky paýlaryny azaltýarlar,
- uzak möhletli obligasiýalardan çykýarlar,
- altyna we beýleki howpsuz aktiwlere geçýärler.
Netijede, spot gold sessiýa dowamynda 1.2% ýokarlanyp, $4,821 derejesine ýetdi. Bahalar bir wagtda $4,843 intraday rekordyny hem goýdy.
Pakistanda bazar ýagdaýy: bir günde uly üýtgeşme
Sişenbe güni hem Pakistanda altynyň bahasy ep-esli ýokarlanypdy:
- Bir tola altynyň bahasy Rs493,662
- Bir günde Rs4,300 ýokarlandy
10 gram altynyň bahasy bolsa Rs423,235 bolupdy — Rs3,686 ýokarlandy.
Çarşenbe güni bolsa bahalar has-da güýçlenip, altynyň bahasy ilkinji gezek ýarym million rupiýadan geçdi.
Global howsala altyny täze derejelere çykardy
Altynyň bahasynyň rekord derejä çykmagy dünýä ykdysadyýetindäki näbellilikleriň we syýasy dartgynlylygyň güýçlenýändigini görkezýär. Pakistan bazary halkara tendensiýalara çalt reaksiýa berýär, bu bolsa içerki bahalaryň rekord depginde üýtgemegine sebäp bolýar.
Analitikleriň pikiriçe, altynyň bahasy ýakyn wagtda hem ýokary galyp biler — sebäbi global bazarlarda töwekgelçilik derejesi entek peselmedi.
Altynyň bahasynyň rekord derejä çykmagy diňe bir Pakistanyň däl, eýsem bütin dünýäniň maliýe bazarlarynyň näbellilik döwrüne girendigini görkezýär. Analitikleriň bellemegine görä, häzirki wagtda maýa goýujylar iň ygtybarly aktiw hökmünde altyna ýüzlenýärler. Bu ýagdaý diňe bir syýasy dartgynlylyk bilen däl, eýsem dünýä ykdysadyýetindäki gurluşlaýyn üýtgeşmeler bilen hem baglanyşykly.
Soňky ýyllarda dünýä ykdysadyýeti birnäçe uly synagdan geçdi: pandemiýa döwrüniň yz ýanyndaky durnuksyz dikeldiş, energiýa bahalarynyň üýtgemegi, halkara söwda gatnaşyklaryndaky dartgynlyklar we iri döwletleriň ykdysady syýasatyndaky üýtgeşmeler. Bu faktorlaryň ählisi maýa goýujylaryň töwekgelçilikden gaça durmagyna sebäp bolýar. Şeýle ýagdaýda altyn ýaly fiziki aktiwler iň ygtybarly saýlaw hökmünde öňe çykýar.
Mundan başga-da, dünýäniň birnäçe merkezi banklary altyn ätiýaçlyklaryny artdyrmagy dowam etdirýärler. Bu hem bazarda islegi güýçlendirýär. Mysal üçin, Aziýa ýurtlarynyň birnäçesi soňky iki ýylda altyn satyn almak boýunça rekord derejelere ýetdi. Merkezi banklaryň altyna bolan islegi artanda, bazardaky umumy bahalar hem ýokarlanýar.
Geopolitiki ýagdaýlaryň ýaramazlaşmagy hem altynyň bahasyna gönüden-göni täsir edýär. Ýewropa bilen ABŞ-nyň arasynda söwda syýasatlary boýunça ýüze çykýan gapma-garşylyklar, Ýakyn Gündogardaky dartgynlyklar, şeýle hem dünýäniň dürli regionlarynda dowam edýän harby we syýasy krizisler maýa goýujylaryň psihologiýasyna güýçli täsir edýär. Şeýle ýagdaýlarda bazarlar adatça “howpsuz liman” hasaplanýan altyna ýüzlenýärler.
Maliýe bazarlaryndaky başga bir möhüm faktor — ABŞ-nyň Federal ätiýaçlyk ulgamynyň (FED) pul syýasaty. FED-iň göterim derejelerini peseltmek baradaky garaşmalar dollaryň gowşamagyna sebäp bolýar. Dollar gowşanda bolsa altynyň bahasy adatça ýokarlanýar, sebäbi altyn dollarda bahalandyrylýar we beýleki walýutalary ulanýan ýurtlar üçin has elýeterli bolýar.
Şeýlelikde, häzirki ýagdaý altynyň bahasynyň diňe bir gysga möhletli däl, eýsem orta möhletli perspektiwada hem ýokary derejede saklanmagynyň mümkindigini görkezýär. Analitikleriň köpüsi altynyň bahasynyň ýene-de ýokarlanmagynyň ähtimaldygyny aýdýarlar, sebäbi global bazarlarda durnuklylygyň dikeldilmegi üçin wagt gerek.
Netijede, altynyň häzirki rekord derejeleri dünýä ykdysadyýetindäki näbellilikleriň we maýa goýujylaryň howpsuz aktiwlere bolan isleginiň güýçlenýändigini görkezýär. Şeýle ýagdaý dowam eden halatynda, altynyň bahasynyň täze rekordlary goýmagy ähtimal. Mundan başga-da, köp ýurtlaryň ykdysady syýasatlarynda dowam edýän üýtgeşmeler we global bazarlardaky durnuksyzlyk altyna bolan islegi ýene-de güýçlendirip, bahalaryň ýakyn wagtda täze rekordlary goýmagynyň ähtimaldygyny görkezýär.
Has giňişleýin maglumat üçin All-Pakistan Gems and Jewellers Sarafa Association-nyň resmi sahypasyna ýüzlenip bilersiňiz.
