Energiýa howpsuzlygy, sanlylaşdyrma we awtomatlaşdyrma häzirki zaman ykdysadyýetiniň iň möhüm ugurlarynyň birine öwrüldi. Hut şu şertlerde Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Tehniki ulgamlaryň awtomatikasy kafedrasy ýurdumyzyň energetika pudagynyň geljegini kesgitleýän ylmy we tejribeli inženerleri taýýarlamakda öňdäki hatarda durýar. Bu kafedra diňe bir okuw merkezi däl — ol täze tehnologiýalaryň, innowasion pikirleriň we sanly energetika çözgütleriniň döredilýän ojaklarynyň biridir.
Kafedrada talyplara berilýän bilimleriň düýp maksady — häzirki zaman senagatynyň talaplaryna laýyk gelýän, awtomatlaşdyrylan dolandyryş ulgamlaryny dolandyrmagy başarýan, sanly ölçeg tehnologiýalaryny çuňňur özleşdiren we önümçilik proseslerini optimizirlemäge ukyply hünärmenleri taýýarlamakdyr. Okuw meýilnamasy dünýäniň öňdebaryjy tehniki uniwersitetleriniň standartlaryna laýyklykda taýýarlanypdyr. Talyplar PLC, SCADA, mikroprosessor ulgamlary, robototehnika, senagat elektronikasy, akylly torlar (Smart Grid) ýaly ugurlarda nazaryýet bilen amalyýeti sazlaşykly utgaşdyrýarlar.
Kafedranyň okuw otaglary häzirki zaman tehnologiýalary bilen enjamlaşdyrylan. Bu ýerde talyplar diňe kitapdan okamak bilen çäklenmän, hakyky önümçilikde ulanylýan enjamlar bilen işleşýärler. Awtomatlaşdyrylan stendler, sanly simulýatorlar, ölçeg we gözegçilik ulgamlary, robot manipulýatorlary — bularyň hemmesi ýaş inženerleriň tejribesini baýlaşdyrýar. Şeýle mümkinçilikler talyplaryň diňe nazaryýetde däl, eýsem amaly taýdan hem ýokary taýýarlykly bolmagyny üpjün edýär.
Kafedranyň ylmy-barlag işleri hem aýratyn ünsden düşmeýär. Mugallymlar we talyplar bilelikde energiýa tygşytlaýjy tehnologiýalar, akylly energetika ulgamlary, sanly gözegçilik platformalary, senagat prosesleriniň awtomatlaşdyrylmagy we optimizasiýasy boýunça taslamalar alyp barýarlar. Bu işler diňe bir ylmy taýdan gymmatly bolman, eýsem ýurdumyzyň energetika pudagynyň önümçilik mümkinçiliklerini ýokarlandyrmaga gönükdirilendir. Şeýle taslamalaryň birnäçesi häzirki wagtda önümçilikde synagdan geçirilýär.
Kafedra halkara hyzmatdaşlygyna hem giň ýol açýar. Ýakyn we uzak ýurtlaryň ýokary okuw jaýlary, ylmy merkezleri we tehnologiýa institutlary bilen alnyp barylýan hyzmatdaşlyk ýaşlara halkara tejribe alyşmak, täze tehnologiýalar bilen tanyşmak we dünýä derejesindäki inženerçilik düşünjelerini özleşdirmek üçin giň mümkinçilik döredýär. Şeýle hyzmatdaşlyklar ýurdumyzyň energetika ulgamynyň dünýä bilen sazlaşykly ösüşine hyzmat edýär.
Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň Tehniki ulgamlaryň awtomatikasy kafedrasy diňe bir ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak bilen çäklenmän, eýsem ýurdumyzyň energetika ulgamynyň sanly ösüşiniň strategik merkezine öwrülýär. Bu ýerde taýýarlanylýan ýaş inženerler geljekde ýurdumyzyň energetika howpsuzlygyny üpjün etjek, sanly ulgamlary ösdürjek we täze tehnologiýalary ornaşdyrjak baş hünärmenlerdir.
Merdan ATAÝEW
Türkmenistanyň Döwlet energetika
institutynyň mugallymy
