Owganystan bilen Türkmenistanyň arasynda energetika, ulag we infrastruktura ugurlaryndaky hyzmatdaşlyk täze tapgyra gadam basýar. Duşuşykda Owganystanyň ykdysady meseleler boýunça wise-premýeri iki ýurduň arasynda alnyp barylýan iri taslamalaryň ähmiýetini belläp, birnäçe möhüm başlangyçlary gündelik mesele hökmünde öňe sürdi.
TAPI we sebitleýin energiýa integrasiýasy
Owganystan Hyrat welaýatynyň Guzara etrabyndan Kandahar welaýatynyň Spin Boldak etrabyna çenli uzalýan tebigy gaz geçirijisiniň gurluşygynyň doly jogapkärçiligini öz üstüne alýandygyny mälim etdi. Mundan başga-da:
- Pakistanyň aýratyn ylalaşygy esasynda, gaz geçirijisi Spin Boldakdan Hindistan serhedine çenli uzaldylar.
- Pakistanyň resmi haýyşy boýunça, Gwadaryň portunda iri gaz merkezi we döwrebap saklaýyş desgasy gurular.
Owgan tarapy TAPI taslamasy boýunça Owganystana geljek gazyň bahasynyň kesgitlenmeginiň möhüm meseleleriň biri bolup durýandygyny belläp, bahanyň soňky görnüşiniň Kabul bilen paýlaşylmagyna umyt bildirdi.
Wise-premýer çykyşynda şeýle aýtdy:
“TAPI taslamasynyň doly durmuşa geçirilmegi sebitleýin energiýa birikmesini, ykdysady durnuklylygy we uzak möhletli hyzmatdaşlygy güýçlendirip biler.”
TAP taslamasynyň ýol kartasy tamamlandy
Owganystan TAP elektrik geçiriji taslamasynyň ýol kartasynyň doly taýýarlanylandygyny we duşuşykda iki tarap tarapyndan gol çekilmegini isleýändigini aýtdy.
Şeýle hem Owganystan tarapyndan birnäçe möhüm infrastruktura taslamalarynyň tiz wagtda başlanylmagy teklip edildi:
- Noor-ul-Jihad podstansiýasynyň gurluşygy tamamlandy.
- Turgundy–Hyrat demir ýolunyň gurluşygynyň tizleşdirilmegi.
- Bala Murghab, Khamab we Gargyny elektrik geçirijileriniň çekilmegi.
- Sebitleýin ösüşe gönükdirilen beýleki möhüm taslamalaryň başlangyjy.
Demir ýol hyzmatdaşlygy: täze mümkinçilikler
ECO guramasynyň çäginde geçirilen duşuşykda Türkmenistanyň wise-premýeriniň Turgundy–Hyrat demir ýolunyň gurluşygyny şahsy gözegçilige aljakdygy we şertnama gol çekmek üçin Owganystana sapar etjekdigi barada ylalaşyk gazanylypdy.
Owganystan bu taslama boýunça Gazagystanyň hem uly gyzyklanma bildirýändigini aýdyp, Türkmenistanyň bu meselede öz pozisiýasyny gysga wagtda anyklaşdyrmagyny haýyş etdi.
Iş orunlary we ykdysady hyzmatdaşlygyň giňeldilmegi
Owgan tarapy iki ýurduň arasynda alnyp barylýan taslamalaryň esasy maksatlarynyň biriniň iş orunlaryny döretmek bolup durýandygyny belläp, türkmen tarapynyň bu ugra aýratyn üns bermegini isledi.
Wise-premýer şeýle hem aýtdy:
“Bar bolan mümkinçilikleri we zerurlyklary göz öňünde tutup, Owganystan bilen Türkmenistan sebitiň güýçli ykdysady hyzmatdaşlaryna öwrülip biler.”
Bu ugurda iki ýurduň bilelikde iş alyp barmaly esasy pudaklary:
- magdan senagaty
- ulag we tranzit
- hyzmatlar
- sebitleýin infrastruktura
- ösüşe gönükdirilen taslamalar
Oba hojalygy we bank ulgamy boýunça teklipler
Türkmenistanyň oba hojalygynda gazanan üstünlikleri aýratyn bellenildi. Owganystan bu tejribeden peýdalanmak isleýändigini aýdyp, iki ýurduň tehniki toparlarynyň bilelikde işlemegini teklip etdi.
Şeýle hem, ikitaraplaýyn söwdany güýçlendirmek üçin:
- Aşgabatda we Kabulda bank şahamçalarynyň açylmagy teklip edildi.
Bu çäre söwdagärleriň kynçylyklaryny ep-esli ýeňilleşdirer diýip hasaplanylýar.
