Berkarar döwletiniň täze eýýamy döwründe hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen durmuşyň ähli ulgamlaryny gurşap alan özgertmeleriň çäklerinde ykdysadyýetiň hususy bölegini goldamak işleri ileri tutulýan ugurlaryň hataryna çykaryldy. Ýurdumyzyň ykdysady ösüşini durnuklylaşdyrmakda telekeçilik işjeňliginiň möhüm ähmiýeti bardyr. Ol önümçiligi çeýe dolandyrmaga, täze tehnologiýalary we ylmyň iň täze gazananlaryny önümçilige tiz ornaşdyrmaga mümkinçilik berýär.
Türkmenistanda telekeçilige, aýratyn hem, hususy telekeçilige döwlet tarapyndan goldaw bermek işleri ulgamlaýyn häsiýete eýedir. Bulara ýurdumyzda telekeçiligi goldamak boýunça kabul edilýän döwlet maksatnamalary we telekeçiligiň döwlet goldawyny düzgünleşdirýän kadalaşdyryjy hukuk namalary aýdyň şaýatlyk edýär. Islendik döwletiň ykdysadyýetiniň şol ýurtdaky telekeçilik düzümleriniň işiniň netijeliligine bagly bolup durýandygy jedelsizdir. Bazar gatnaşyklary şertlerinde biziň jemgyýetimiziň öňünde köpsanly çylşyrymly meseleler ýüze çykýar we olaryň arasynda telekeçilik işi iň möhüm orunlaryň birini eýeleýär.
Häzirki zaman ykdysady edebiýatlarynda, şeýle hem kanunçylyk namalarynda «telekeçilik» adalgasynyň mazmunyna kesgitleme birmeňzeş berilmeýär. Munuň şeýle bolmagy köp ýagdaýlarda telekeçilik düşünjesiniň mazmunyny üýtgedýär. Häzirki wagtda telekeçilik adalgasyna dürli nukdaýnazardan se-redilýär. Oňa hojalygy ýöretmegiň usuly hökmünde, bazar şertlerinde işi guramak we amala aşyrmak, şeýle hem bazar subýektleriniň özara gatnaşygy hökmünde garaýarlar. Telekeçilik ykdysady işjeňligiň aýratyn bir görnüşi hökmünde çykyş etmek bilen, onuň başlangyç tapgyry, adatça, diňe pikir bilen baglanyşykly bolýar. Pikir ýörediş işiniň netijesi bolsa soňra maddy görnüşe geçýär.
Hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary bolup önümçilik, söwda we maliýe gatnaşyklary çykyş edýär.Önümçilik gatnaşyklarynyň çäginde hyzmatdaşlygyň, esasan, bilelikdäki we gatyşyk kärhanalary döretmek, emlägi lizinge bermek, taslamalary maliýeleşdirmek, şertnama esasynda dolandyrmak, potratlaýyn hyzmatdaşlyk ýaly görnüşleri ulanylýar.
Türkmenistanda soňky ýyllarda amala aşyrylýan özgertmelerde telekeçiligi we hususy işewürligi ösdürmekde kiçi we orta telekeçilik ykdysadyýetiň subýekti hökmünde hereket edýär. Şu ýyllarda telekeçilik bölegi üçin möhüm döwür kemala geldi. Kiçi we orta işewürligi düzgünleşdirýän kadalaşdyryjy-hukuk binýady döredildi, ony goldamak boýunça döwlet syýasatynyň käbir düzgünleri takyklanyldy, döwlet goldawynyň mehanizmleri işlenip taýýarlanyldy, olary amala aşyrmak üçin düzümler döredildi.
Ogulnur AKYÝEWA
Sakarçäge etrabynyň
G.Gurbanow adyndaky 17-nji orta
mekdebiniň mugallymy
