Reabilitasiýa saglygy goraýşyň möhüm bölegidir, ol adamlaryň saglyk ýagdaýlaryny gowulandyrmak we maýyplygyny azaltmak maksadyny göz öňünde tutýar. Ol adamlar özerkçiligiňi gaýtadan dikeltmäge we ýaşaýyş hilini ýokarlandyrmaga kömek edýän dürli müdürlikleri öz içine alýar. Reabilitasiýa çagalaryndan başlap, ululara çenli hemmelere peýdaly bolup biler we ol ýaralanmalar, operasiýalar ýa-da dowamly kesellerden dikeldýänler üçin möhümdir.
Reabilitasiýanyň esasy maksatlarynyň biri adamlaryň gündelik işlere gatnaşmagy üpjün etmekdir, munuň içine bilim, iş we dynç almak ýaly işler girýär. Munuň üçin dürli strategiýalar ulanylýar, şol sanda fiziki terapiýa, iş terapiýasy, dil we gepleşik terapiýasy, hem-de goldaw enjamlarynyň ulanylmagy. Saglyk ýagdaýlaryny we olaryň simptomlaryny çözmek arkaly, reabilitasiýa adamlaryň pikirlenmek, görmek, eşitmek, geplemek, iýmek ýa-da hereket etmek ýaly kynçylyklaryny ýeňip geçmäge kömek edýär.
Reabilitasiýa diňe fiziki dikeldiş bilen baglanyşykly däldir, eýsem adamlaryň saglyk ýagdaýlaryny dolandyrmaga we olaryň gurşawlaryna uýgunlaşmaga höweslendirmek bilen baglanyşyklydyr. Bu holistik çemeleşme, diňe bir hassalar bilen däl-de, olaryň maşgalalary bilen bilelikde işlemek arkaly, şahsylaşdyrylan reabilitasiýa meýilnamalaryny ösdürmegi öz içine alýar. Bu meýilnamalara myşsa güýçlerini we deňagramlylygyny gowulandyrmak üçin maşklar, öý gurşawynyň howpsuzlygyny ýokarlandyrmak üçin düzedişler we öz-özüňi dolandyrmak boýunça bilimler girýär.
Netijede, reabilitasiýa ähli ýaşdaky adamlaryň saglygyny we ýaşaýyş hilini ýokarlandyrmakda möhüm rol oýnaýar. Ol umumy saglyk howpsuzlygynyň möhüm bölegidir we durnukly ösüş maksatlaryna ýetmek üçin esasy strategiýa.
Gunça MÄMMETDURDYÝEWA
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk
uniwersitetiniň Nerw keselleri we neýrohirurgiýa
kafedrasynyň assistenti
