Türkmen medeniýetinde toýlar aýratyn ähmiýete eýe bolup, gelin gyzlaryň şaý-sepleri toýuň iň gözelligi we täsin bezegleriniň biridir. Şaý-sepler diňe bir bezeg däl, eýsem medeni mirasyň, däp-dessurlaryň we halk sungatynyň wajyp bir bölegidir.
Türkmen halkynyň däp-dessurlarynda şaý-sepleriň uly ähmiýeti bar. Gadym zamanlardan bäri, türkmen gelinleriniň toýlarynda we beýleki möhüm dabaralarynda şaý-sepler ulanylýar. Bu şaý-sepler diňe bir gelin gyzlaryň bezegi bolman, eýsem medeni mirasyny görkezýär.
Türkmen gelin gyzlarynyň şaý-sepleri dürli görnüşlerde bolup, olaryň her biri aýratyn owadanlyk we täsinlik bilen bezelýär. Meselem, altyn we kümüşden ýasalan gulakhalkalar, bilezikler, ýüzükler, saç syrçalary, beýleki bezegler meşhur şaý-sepler bolup durýar. Her bir şaý-sep özboluşly nagyşlar, bezegler we daşlar bilen bezelýär. Bu şaý-sepler gelin gyzlaryň täsin gözelligini görkezýär.
Gelin gyzlaryň şaý-sepleri diňe bir bezeg däl, eýsem olar medeni mirasyň, däp-dessurlaryň we halk sungatynyň wajyp bir bölegidir. Türkmen medeniýetinde şaý-sepler gelin gyzlaryň durmuşa çykjakdygyny we täze ýaşaýşyň başlangyjyny alamatlandyrýar. Şeýle hem, şaý-sepler gelin gyzlaryň maşgalasynyň we jemgyýetiniň hormatyna eýe bolmaklaryny aňladýar.
Gelin gyzlaryň şaý-sepleri köplenç el bilen ýasalýar we uly üns bilen bezelýär. Türkmen zergärleri we sungat ussatlary, altyn we kümüşden ýasalan şaý-sepleri özboluşly nagyşlar we bezegler bilen bezelýär. Bu usullar, türkmen halkynyň baý medeni mirasynyň we sungatynyň ajaýyp nusgasydyr.
Türkmen toýlarynda gelin gyzlaryň şaý-sepleri uly orna eýe bolup, toýuň iň täsin we gözellikli bölegidir. Gelin gyzlaryň şaý-sepleri, olaryň täsin bezegini we toýuň baýramçylyk howasynyň döredilmegine uly täsir edýär.
Gözel PIRMUHAMEDOWA
Halkara ynsanperwer ylymlary we ösüş uniwersitetiniň
Žurnalistika kafedrasynyň müdiri, uly mugallymy
