Giýeno Barre sindromy (GBS) organizmiň immun ulgamynyň ýalňyşlyk bilen periferiýa nerwlerine hüjüm edýän seýrek duş gelýän nerw keseli. Bu ýagdaý köplenç dem alyş ýokaşmalary ýa-da aşgazan-içege ýokaşmalary ýaly infeksiýalardan soň ýüze çykýar we progressiw myşsa gowşaklygyna we ysmazlyga sebäp bolýar. Giýeno Barre sindromy dem alyş üçin jogapkär myşsalara täsir etse, ölüm howply bolup biler.
GBS-iň başlangyç alamatlary ellerde we aýaklarda ysmazlyk ýa-da duýgusyzlyk bolup, ol kem-kemden ýokaryk ýaýraýar. Kesel ösmegini dowam etdiren mahaly hassalar myşsa gowşaklygyny, utgaşdyrmakda kynçylyklary, hatda agyr ýagdaýlarda doly ysmazlygy başdan geçirip bilerler. GBS adatça başlangyç alamatlardan iki hepdäniň içinde iň ýokary derejesine ýetýär we dem alyş ýetmezçiligi ýa-da nerw zaýalanmasy ýaly çynlakaý kynçylyklardan gaça durmak üçin gyssagly lukmançylyk kömegini talap edýär.
GBS adatça kliniki baha bermek, nerw geçirijilik barlaglary we serebrospinal suwuklykda belok derejesiniň ýokarlanmagyny ýüze çykarmak üçin lomber punksiýa arkaly anyklanylýar. Bejergi immun hüjümini durzup, dikelişi goldamakdan ybarat. Intrawenoz immunoglobulin (IVIG) terapiýasy we plazma alyşmak (plazmaferez) nerw zeperlenmesini azaltmak üçin ulanylýan umumy çärelerdir. Fiziki reabilitasiýa mobilizasiýany we güýçlenmegi dikeltmek üçin möhümdir.
Giýeno – Barre sindromy uly kynçylyklary döredýän ýagdaý bolsa-da, hassalaryň köpüsi wagt geçmegi bilen doly ýa-da bölekleýin dikelişi başdan geçirýär. Wagtynda bejergi bilen olaryň aglabasy birnäçe aýyň dowamynda hereket etmegi dikeldýär, emma käbirleri gowşaklygyň ýa-da ýadawlygyň dowam edýändigini duýup biler. Immun jogaplary öwrenmekdäki ösüşler netijeleri gowulandyrmak we öňüni alyş strategiýalaryny döretmek üçin umyt berýär.
Maral ANNADURDYÝEWA
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk
uniwersitetiniň Nerw keselleri we neýrohirurgiýa
kafedrasynyň assistenti
